Kinh tế Mỹ – Iran: Mỹ siết chặt kinh tế, chờ đàm phán

Sau khi các biện pháp quân sự không mang lại kết quả, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chuyển sang mặt trận kinh tế, áp đặt các lệnh trừng phạt toàn diện lên Iran nhằm buộc Tehran phải ngồi vào bàn đàm phán. Cuộc chiến kinh tế trường kỳ này được kỳ vọng sẽ tạo áp lực đủ lớn để Iran nhượng bộ.

kinh tế mỹ iran

Cuộc Chiến Kinh Tế Toàn Diện Lên Iran

Cuối tháng 8, khi sức ép quân sự không đạt được kết quả mong muốn, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã quyết định chuyển hướng sang mặt trận kinh tế để buộc Iran phải quay trở lại bàn đàm phán . Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công bố lệnh “cấm cửa” đối với các hãng hàng không Iran trên phạm vi toàn cầu và tiến hành cô lập các ngân hàng của nước này . Tổng thống Trump cho biết, đòn siết gọng kìm kinh tế, vốn đã bước sang tháng thứ hai, nhằm mục tiêu cuối cùng là buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán sau cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tháng 11 .

Từ Hàng Không Đến Ngân Hàng: Các Ngành Bị Nhắm Đến

Vào ngày 8 tháng 9, chính quyền Trump đã công bố các đòn trừng phạt diện rộng nhắm vào ngành hàng không của Iran. Đồng thời, họ cũng đưa ra lời đe dọa áp đặt lệnh trừng phạt thứ cấp lên bất kỳ công ty nước ngoài nào có hành vi bảo dưỡng hoặc cung cấp dịch vụ mặt đất cho các hãng bay của Iran . Bộ trưởng Bessent tuyên bố rằng “toàn bộ các hãng hàng không Iran trên khắp thế giới sẽ phải ngừng hoạt động” trước ngày 23 tháng 9 và nhấn mạnh rằng chính quyền Mỹ đã “nhận diện được những bên tiếp tay cho Iran trên toàn cầu” . Ông cũng khẳng định, “Chúng tôi biết họ là ai, bản thân họ cũng tự biết điều đó, và chúng tôi đang dập tắt hoàn toàn hành vi này” .

Dữ liệu từ các đơn vị theo dõi hàng không cho thấy số chuyến bay quốc tế đến và đi từ Iran đã giảm khoảng 50% ngay sau tuyên bố từ Mỹ . Tuy nhiên, lịch trình bay gần đây tại sân bay quốc tế Imam Khomeini ở Tehran vẫn ghi nhận nhiều chuyến bay tiếp tục hạ cánh từ Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Trung Quốc .

Phản ứng với chiến dịch “siết gọng kìm” của Mỹ, Iran đã tăng cường tấn công tàu thuyền qua eo biển Hormuz, đánh trúng hơn 9 tàu chỉ trong một tuần . Theo các chuyên gia, các mục tiêu bị nhắm tới gần đây nhằm siết chặt vòng phong tỏa với Iran “rất có trọng lượng nhưng chưa đủ”, vì thế Washington chắc chắn sẽ phải kéo dài áp lực đó nếu muốn dồn Tehran vào chân tường để chấp nhận đàm phán .

Phản Ứng Quốc Tế Và Những Lo Ngại Về Thời Gian

Trước khi công bố chiến dịch, các nhà chức trách Mỹ đã tiến hành gặp gỡ đại diện của hàng chục quốc gia để tranh thủ sự ủng hộ . Quan chức Bộ Tài chính Mỹ cũng đã tới Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Anh và Oman để thảo luận về những biện pháp siết chặt sắp tới nhằm vào ngành hàng không và ngân hàng Iran . Trong quá trình vận động các đồng minh, chính quyền Trump cũng đã giải đáp những băn khoăn về thời gian kéo dài của chiến dịch siết gọng kìm kinh tế, theo lời một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ . Quan chức này cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi là chấm dứt tình trạng bế tắc hiện nay càng sớm càng tốt”, đồng thời nhấn mạnh rằng các nước càng phối hợp chặt chẽ với Mỹ, cục diện “càng nhanh chóng được định đoạt” .

scott-bessent
Bộ trưởng tài chính Mỹ Scott Bessent

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích nhận định chiến dịch trừng phạt nhắm vào Iran của chính quyền Trump có thể mất hàng tháng, thậm chí nhiều năm mới có thể tạo ra bước ngoặt . Matthew Levitt, cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ và hiện là chuyên gia cao cấp tại Viện Nghiên cứu Washington, nhận định: “Đối với các chiến dịch kinh tế dạng này, hiệu quả hoàn toàn phụ thuộc vào mức độ kiên trì và thực thi. Điều đó đòi hỏi một cam kết lâu dài” .

Trung Quốc, một đối tác thương mại lớn của Iran, đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố nước này “kiên quyết phản đối các biện pháp trừng phạt đơn phương phi pháp và sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích của mình” . Bắc Kinh nhấn mạnh hoạt động hợp tác giữa nước này và Tehran “diễn ra trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và không nên bị can thiệp hay phá vỡ” .

Cô Lập Hệ Thống Tài Chính Iran

Khi công bố chiến dịch cô lập kinh tế nhằm vào Tehran, Bộ trưởng Bessent đã kêu gọi xóa sổ và đóng cửa toàn bộ các chi nhánh thuộc Bank Melli, ngân hàng quốc doanh lớn bậc nhất Iran . Ông cảnh báo: “Bất kỳ tổ chức nào tiếp tay cho hành vi rửa tiền của Iran sẽ bị gạt khỏi hệ thống USD. Thời gian đang cạn dần” . Tháng trước, Bộ Tài chính Mỹ đã áp lệnh trừng phạt lên giám đốc một chi nhánh Bank Melli tại UAE . Chỉ vài ngày sau, UAE đã phong tỏa toàn bộ chi nhánh ngân hàng này, cấm thực hiện mọi giao dịch đến và đi từ Iran .

Trong một động thái cho thấy các biện pháp trừng phạt nhắm vào các tổ chức tài chính Iran có thể sớm leo thang, Bộ Tài chính Mỹ vào ngày 5 tháng 10 đã phát đi cảnh báo rằng những định chế tài chính nước ngoài hiện có thể đối mặt lệnh trừng phạt thứ cấp mà không được thông báo trước . Một số ngân hàng khác cũng rơi vào tầm ngắm, bao gồm chi nhánh tại UAE của một ngân hàng Ai Cập và VTB Bank, định chế tài chính lớn thứ hai của Nga .

Chính quyền Tổng thống Trump tin rằng thời gian đang ủng hộ họ . Một quan chức cấp cao Mỹ giấu tên cho biết: “Cục diện thời gian đã hoàn toàn đảo chiều” . “Nếu trước đây Tehran có thể gồng mình vượt qua các đợt trừng phạt nhờ nguồn thu từ dầu mỏ, đòn phong tỏa lần này của Mỹ đã triệt hạ đường sống đó, khiến các biện pháp trừng phạt phát huy tác dụng tối đa” .


Về  VN30F Hoàng Việt:

Nền tảng đầu tư Hoàng Việt là nền tảng cung cấp kiến thức và phân tích chuyên sâu về thị trường tài chính, giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt. Chúng tôi tập trung vào việc mang đến những thông tin cập nhật, chính xác và dễ hiểu nhất về các cơ hội đầu tư tiềm năng.

Cơ Hội Đầu Tư Chứng Khoán Phái Sinh VN30:

Thị trường chứng khoán phái sinh, đặc biệt là các hợp đồng dựa trên chỉ số VN30, đang mở ra nhiều cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư năng động. Với sự biến động của thị trường, chứng khoán phái sinh cho phép nhà đầu tư tham gia vào các giao dịch ngắn hạn, tận dụng sự thay đổi giá cả để tạo ra lợi nhuận. Trang Hoàng Việt sẽ cung cấp các bài phân tích, nhận định và chiến lược giao dịch hiệu quả cho VN30, giúp bạn tối ưu hóa lợi nhuận và quản lý rủi ro. Hãy cùng chúng tôi khám phá thế giới đầu tư chứng khoán phái sinh đầy tiềm năng.