FAQ Hợp đồng tương lai VN30

Hỏi đáp về hợp đồng tương lai VN30

7 câu hỏi cơ bản dành cho người mới bắt đầu giao dịch phái sinh.

VN30 là chỉ số đo biến động giá của 30 cổ phiếu có vốn hóa lớn và thanh khoản tốt nhất niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE).

  • Tính theo vốn hóa thị trường đã điều chỉnh tỷ lệ tự do chuyển nhượng, mỗi cổ phiếu có tỷ trọng tối đa 10%.
  • Danh mục được rà soát định kỳ mỗi 6 tháng (thường vào tháng 1 và tháng 7).
  • Là thước đo đại diện cho nhóm cổ phiếu trụ cột (ngân hàng, bất động sản, tiêu dùng, công nghệ…) của thị trường.

VN30 là chỉ số thị trường, còn VN30F (ví dụ VN30F2511) là mã hợp đồng tương lai lấy chỉ số VN30 làm tài sản cơ sở.

VN30VN30F (HĐTL)
Bản chấtChỉ số của 30 cổ phiếuHợp đồng phái sinh theo chỉ số
Giao dịch trực tiếpKhông, chỉ để theo dõiCó, mua bán như một mã
GiáPhản ánh giá hiện tạiPhản ánh kỳ vọng tại ngày đáo hạn
Thời hạnKhông cóCó ngày đáo hạn cố định
Thanh toánKhông áp dụngBằng tiền mặt, không giao nhận cổ phiếu

Giá VN30F thường lệch một chút so với VN30. Phần chênh lệch này gọi là basis, và sẽ thu hẹp dần về 0 khi hợp đồng đến ngày đáo hạn.

Cổ phiếu / ETF VN30HĐTL VN30
Tài khoảnTài khoản chứng khoán thườngTài khoản giao dịch phái sinh
Chiều giao dịchChủ yếu mua trước, bán sauMở vị thế Long (mua) hoặc Short (bán) đều được
Thanh toánT+2 (hàng về sau 2 ngày)Có thể mở và đóng ngay trong ngày (T+0)
VốnTrả đủ giá trị khi muaChỉ cần ký quỹ một phần giá trị hợp đồng
Lãi/lỗGhi nhận khi bánTính lại hằng ngày theo giá thanh toán
Giờ giao dịch9h00 – 14h458h45 – 14h45

Nhờ có thể bán (Short), nhà đầu tư vẫn có cơ hội kiếm lợi nhuận khi thị trường giảm, hoặc dùng HĐTL để phòng ngừa rủi ro cho danh mục cổ phiếu.

Bạn không cần trả toàn bộ giá trị hợp đồng mà chỉ cần ký quỹ. Cách tính:

  • Giá trị hợp đồng = điểm của VN30F × 100.000 đồng (hệ số nhân).
  • Ký quỹ ban đầu = giá trị hợp đồng × tỷ lệ ký quỹ. Mức tối thiểu theo quy định của VSDC là khoảng 13%, còn công ty chứng khoán thường áp dụng cao hơn.

Ví dụ: VN30F ở mức 1.800 điểm thì giá trị 1 hợp đồng là 180 triệu đồng. Ký quỹ 13% tương ứng khoảng 23,4 triệu đồng.

Ngoài ký quỹ, bạn nên chuẩn bị thêm một khoản dự phòng để không bị gọi bổ sung ký quỹ khi thị trường đi ngược vị thế. Tỷ lệ ký quỹ cụ thể có thể thay đổi, hãy xác nhận với công ty chứng khoán của bạn.

Hợp đồng đáo hạn vào thứ Năm của tuần thứ ba hằng tháng. Nếu trùng ngày nghỉ thì lùi sang ngày giao dịch kế tiếp.

Tại mỗi thời điểm có 4 mã hợp đồng cùng niêm yết:

  • Tháng hiện tại
  • Tháng kế tiếp
  • Hai tháng cuối quý tiếp theo (tháng 3, 6, 9, 12)

Mã có số tháng gần nhất thường có thanh khoản cao nhất. Khi đáo hạn, vị thế còn mở sẽ được tất toán bằng tiền theo giá thanh toán cuối cùng, vì vậy nhiều nhà đầu tư đóng vị thế hoặc chuyển sang mã tháng sau trước ngày này.

Lãi/lỗ = số điểm chênh lệch × 100.000 đồng × số hợp đồng. Mỗi 1 điểm biến động tương đương 100.000 đồng trên mỗi hợp đồng.

  • Long (mua): mua ở 1.800, giá lên 1.810, lãi 10 điểm = 1.000.000 đồng. Nếu giá xuống 1.790 thì lỗ 1.000.000 đồng.
  • Short (bán): bán ở 1.800, giá xuống 1.790, lãi 1.000.000 đồng. Nếu giá lên 1.810 thì lỗ 1.000.000 đồng.

Lãi/lỗ được cập nhật vào tài khoản hằng ngày (mark-to-market). Chưa kể phí giao dịch, phí bù trừ và các chi phí khác theo biểu phí của công ty chứng khoán.

  • Đòn bẩy cao: lãi lỗ khuếch đại, thị trường đi ngược có thể làm mất phần lớn hoặc toàn bộ tiền ký quỹ, thậm chí lỗ vượt vốn.
  • Gọi ký quỹ và xử lý vị thế: khi tài sản ký quỹ xuống thấp, bạn phải nộp bổ sung đúng hạn, nếu không công ty chứng khoán có thể tự động đóng vị thế.
  • Biến động mạnh trong ngày: giao dịch T+0 dễ khiến quyết định bị chi phối bởi cảm xúc.
  • Đáo hạn: vị thế không đóng sẽ bị tất toán tự động theo giá thanh toán cuối cùng.
Hãy bắt đầu với số vốn nhỏ, luôn đặt mức cắt lỗ và chỉ giao dịch bằng số tiền bạn có thể chấp nhận mất. Nội dung chỉ mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Thông tin có thể thay đổi theo quy định của HOSE, VSDC và từng công ty chứng khoán.